Het was 14 augustus 2019. Ik was in een boekhandel in Cân Thó, in het zuiden van Vietnam. Buiten schoof het verkeer onafgebroken voorbij, een stroom van scooters, geluiden en stemmen die nooit leek te stoppen. Binnen hing de stilte van papier en stof, een andere wereld, los van alles daarbuiten.
Ik liep zonder doel langs de kasten, zoals ik dat vaker doe in vreemde landen. Talen die ik niet begrijp trekken me aan. Ze zijn als gesloten deuren waarvan ik toch wil weten wat erachter zit. Vietnamees sprak ik niet, en misschien was het juist dat wat me daar hield.
Pas toen ik ging zitten en een boek opensloeg, merkte ik dat het geen Vietnamees was, maar Indonesisch. Dat veranderde alles. Plotseling kon ik naar binnen, in plaats van alleen maar naar buiten te kijken. Terwijl ik las, trok de wereld zich terug. Geluiden vervaagden, bewegingen verloren hun scherpte. De stad werd een verre ruis.
Op een gegeven moment werd die stilte doorbroken. Ik werd opgemerkt, of misschien merkte ik haar op — zulke momenten laten zich achteraf moeilijk precies reconstrueren. Ze heette Ivana Rohmah en kwam uit Jakarta. Ze gaf les op een basisschool en schreef daarnaast verhalen, zonder daar veel woorden aan vuil te maken.
We gingen samen zitten aan de tafel bij het raam. Het voelde vanzelfsprekend, alsof het zo moest zijn. Voor ons stonden glazen met een eenvoudige drank, en ondertussen werd het licht buiten zachter. De tijd leek zich aan te passen aan het moment.
Op een of andere manier kwamen we uit bij de geur van patchouli. Voor mij was dat geen abstract idee, maar een herinnering. Ik had ooit tussen die velden rond Jakarta gestaan, en wist hoe hardnekkig die geur kon zijn. Dagenlang bleef hij hangen, in mijn kleren, in mijn huid, in mijn hoofd.
Die geur bracht me terug naar een verhaal dat al een tijd met me meeliep. Ik had het meerdere keren geprobeerd te schrijven, maar het was me nooit gelukt het echt vast te houden. Toch had het al een naam: *Patchouli*.
Ik merkte dat ze anders luisterde dan de meeste mensen. Aandachtig, zonder haast, alsof ze niet alleen hoorde wat ik vertelde, maar ook wat er nog niet stond. Toen ze vertelde over haar grootmoeder in Amsterdam, voelde ik even de schaduw van iets groters, iets historisch. Ik liet het rusten. Niet alles hoeft meteen uitgesproken te worden.
Toen ze vroeg om het manuscript te lezen, gaf ik het haar. Ik zag hoe ze door de tekst ging, hoe ze soms bleef hangen bij een passage. Dat soort aandacht zegt meer dan een oordeel.
Langzaam veranderde er iets tussen ons. Niet plotseling, niet zichtbaar voor anderen, maar wel duidelijk voelbaar. De afstand werd kleiner, bijna ongemerkt. Buiten viel de avond over de stad, warm en traag.
Wat daar ontstond, was geen groot moment. Geen dramatische wending. Het was juist de eenvoud die het gewicht gaf. Ik zag dat het haar gelukkig maakte, op een manier die je niet kunt veinzen. En bij mij groeide het besef dat dit moment meer was dan toeval.
Toen we opstonden, besloten we samen verder te lopen. Het was een eenvoudige keuze, maar ik heb later vaker gemerkt dat juist zulke momenten iets in gang zetten.
Als ik erop terugkijk, denk ik dat het misschien al besloten lag in dat eerste detail. Die geur. Alsof het verhaal toen al begonnen was, zonder dat ik het doorhad.
Hier lees je meer over mijn verhaalideeën en samenwerkingen
Vragen of opmerkingen? Schrijf me een bericht.
Artificial Intelligence (AI)
Nothing from this website, books, reading fragments and book trailers may be used for training artificial intelligence (AI). See also my Privacy & Policy